Leeftijdscriteria voor Genderzorg in Nederland

De Nederlandse genderzorg hanteert leeftijdsgrenzen voor verschillende interventies. Deze zijn voornamelijk gebaseerd op het Dutch Protocol en de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg. De grenzen liggen lager dan in landen die na Cass de praktijk hebben aangescherpt.

Puberteitsremming: vanaf het begin van de puberteit

Puberteitsremmers (GnRH-analogen) worden in Nederland voorgeschreven vanaf Tanner-stadium 2-3, volgens de Gezondheidsraad doorgaans tussen de 10 en 14 jaar (bron). De Cass Review (2024) concludeert dat de evidence voor het nut van puberteitsremmers als reflectieperiode zwak is: meer dan negentig procent van de jongeren die starten met remmers gaat door naar cross-sex hormonen. Daarmee is het niet een neutrale pauze maar een eerste stap in een onomkeerbaar traject.

Cross-sex hormonen: vanaf zestien jaar

Testosteron (FTM) of oestrogeen plus antiandrogenen (MTF) worden volgens het Dutch Protocol voorgeschreven vanaf zestien jaar. De effecten zijn deels onomkeerbaar: testosteron veroorzaakt blijvende stemverlaging, lichaamsbeharing en mogelijk fertiliteitsverlies; oestrogeen veroorzaakt borstgroei en fertiliteitsverlies. SBU (2022) en Cass (2024) wijzen op het zwakke bewijs voor effectiviteit op langere termijn bij jongeren.

Mastectomie: vanaf zestien jaar

Volgens de Gezondheidsraad is mastectomie de enige genderbevestigende operatie waarvoor in Nederland vanaf 16 jaar een indicatie kan worden gegeven, na minimaal zes maanden testosteron; overige chirurgie pas vanaf 18 jaar (bron). Chloe Cole en andere detransitioners hebben publiekelijk gewaarschuwd voor jonge mastectomie en de blijvende fysieke en psychische gevolgen.

Genitale chirurgie: vanaf achttien jaar

Genitale ingrepen (vaginoplastie, falloplastie, metoidioplastie) zijn voorbehouden aan meerderjarigen. Deze ingrepen zijn onomkeerbaar en gaan gepaard met aanzienlijke complicatierisicos: stenose, fistels, urinewegproblemen, verminderd seksueel functioneren. Het aantal mensen met spijt is volgens de Gezondheidsraad niet goed vast te stellen, door de korte follow-up en de substantiële uitval in studies.