Leeftijdscriteria voor Genderzorg in Nederland

De Nederlandse genderzorg hanteert leeftijdsgrenzen voor verschillende interventies. Deze zijn voornamelijk gebaseerd op het Dutch Protocol en de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg. De grenzen liggen lager dan in landen die na Cass de praktijk hebben aangescherpt.

Puberteitsremming: vanaf elf à twaalf jaar

Puberteitsremmers (GnRH-analogen) worden in Nederland voorgeschreven vanaf Tanner-stadium 2-3, doorgaans elf à twaalf jaar voor meisjes en twaalf à dertien jaar voor jongens. De Cass Review (2024) concludeert dat de evidence voor het nut van puberteitsremmers als reflectieperiode zwak is: meer dan negentig procent van de jongeren die starten met remmers gaat door naar cross-sex hormonen. Daarmee is het niet een neutrale pauze maar een eerste stap in een onomkeerbaar traject.

Cross-sex hormonen: vanaf zestien jaar

Testosteron (FTM) of oestrogeen plus antiandrogenen (MTF) worden volgens het Dutch Protocol voorgeschreven vanaf zestien jaar. De effecten zijn deels onomkeerbaar: testosteron veroorzaakt blijvende stemverlaging, lichaamsbeharing en mogelijk fertiliteitsverlies; oestrogeen veroorzaakt borstgroei en fertiliteitsverlies. SBU (2022) en Cass (2024) wijzen op het zwakke bewijs voor effectiviteit op langere termijn bij jongeren.

Mastectomie: vanaf zestien tot achttien jaar

In Nederland is mastectomie (verwijdering van borstweefsel bij FTM-transitie) in academische klinieken doorgaans voorbehouden aan jongvolwassenen vanaf achttien, met uitzonderingen vanaf zestien. In sommige private routes en in het buitenland wordt mastectomie eerder uitgevoerd. Chloe Cole en andere detransitioners hebben publiekelijk gewaarschuwd voor jonge mastectomie en de blijvende fysieke en psychische gevolgen.

Genitale chirurgie: vanaf achttien jaar

Genitale ingrepen (vaginoplastie, falloplastie, metoidioplastie) zijn voorbehouden aan meerderjarigen. Deze ingrepen zijn onomkeerbaar en gaan gepaard met aanzienlijke complicatierisicos: stenose, fistels, urinewegproblemen, verminderd seksueel functioneren. Spijtcijfers worden in de literatuur waarschijnlijk onderschat door uitval en verlies van follow-up.