Home » Casus » Kliniek weigert second opinion
Wanneer een genderkliniek een second opinion blokkeert
Het recht op een second opinion is in Nederland verankerd in de WGBO en is voor patientveiligheid bij ingrijpende ingrepen essentieel. Toch melden patienten en ouders dat genderklinieken een tweede mening ontmoedigen, vertragen of weigeren te erkennen.
Het recht op tweede mening
De WGBO en de Wkkgz verplichten zorgaanbieders patienten ruimte te geven voor een second opinion. Bij irreversibele ingrepen — mastectomie, gonadectomie, hormonen — is dit recht extra zwaarwegend. Zie tweede mening in het protocol.
Wat patienten melden
Meldingen beschrijven dat de behandelaar de patient ontmoedigt: 'Er is geen andere kliniek die anders zal oordelen', of: 'Een second opinion vertraagt je behandeling alleen maar'. Soms wordt verwezen naar een collega binnen dezelfde affirmatieve kliniek. Patienten die toch elders een mening zoeken, krijgen geen kopie van hun dossier of moeten lang wachten. Zie IGJ-meldingen.
Cass over diagnostische enkelvoudigheid
De Cass Review (2024) wijst op het probleem van diagnostische enkelvoudigheid bij genderzorg: vrijwel alle Britse jongeren werden door dezelfde dienst beoordeeld, met dezelfde affirmatieve invalshoek, zonder externe toetsing. De SBU (Zweden, 2022) en UKOM (Noorwegen, 2023) bekritiseren hetzelfde patroon. In Nederland werken slechts enkele klinieken samen binnen hetzelfde paradigma — zie Amsterdam UMC en Radboud.
Gevolgen voor de patient
Zonder second opinion missen patienten signalen over comorbiditeit (autisme, trauma, depressie), gemiste alternatieve diagnoses en risico's. Zie comorbiditeit genegeerd.
Bronnen
Cass Review Final Report, NHS England, 2024 — cass.independent-review.uk
SBU Rapport 307, Zweden, 2022
UKOM Noorwegen, 2023
WGBO en Wkkgz, Nederland