Home › Protocol › Eerste consult

Het Eerste Consult bij een Genderkliniek

Na een wachttijd van twee jaar of langer volgt het eerste consult bij Amsterdam UMC, Radboudumc, Curium-LUMC of een private kliniek. Het gesprek vormt de basis voor de diagnostische fase en zet de richting van de zorg.

Wat wordt besproken?

In het eerste consult komen aan bod: de eigen ervaring van genderdistress, hoelang deze bestaat, gezinscontext, schoolgaan of werk, eerdere psychiatrische voorgeschiedenis, eventuele lichamelijke aandoeningen en de wensen voor zorg. Een goede intake stelt expliciet ook vragen over: autisme, eetstoornissen, trauma, seksualiteit, sociale invloeden en internet/sociale media-gebruik.

Wat is essentieel om te vragen?

Patiënten — vooral jongeren en hun ouders — doen er verstandig aan in het eerste consult expliciete vragen te stellen: Welke alternatieven naast medische transitie worden onderzocht? Hoe wordt comorbiditeit beoordeeld? Welke informed consent-procedure geldt voor onomkeerbare interventies? Hoe wordt detransitie in de praktijk besproken? Welke uitkomstdata zijn er op langetermijn?

Valkuilen

Een veelvoorkomende valkuil is dat het eerste consult al kaderend werkt: de behandelaar bevestigt de identiteit en stuurt aan op het diagnose-traject zonder grondige exploratie. Patiënten met co-occurring autisme, trauma of internalisering van homofobie/lesbofobie kunnen onvoldoende ruimte krijgen om deze factoren te bespreken. Cass (2024) adviseert dat het eerste consult juist exploratief moet zijn, niet bevestigend.

Rechten van de patiënt

De patiënt heeft recht op het volledige dossier, op een tweede mening en op het meenemen van een vertrouwenspersoon. Onder de zestien jaar hebben ouders inzagerecht en moeten zij toestemming geven voor interventies. Tussen twaalf en zestien is gezamenlijke toestemming nodig. Boven zestien is in principe de jongere alleen bevoegd.