Psychische schade na transitie

Psychische schade na transitie

De aanname dat medische transitie de psychische klachten op lange termijn vermindert, vindt in de literatuur slechts beperkte steun. Het Bränström-Pachankis-onderzoek (American Journal of Psychiatry, 2019) — een vaak aangehaalde Zweedse cohortstudie — werd na correctie sterk in betekenis afgezwakt: van de oorspronkelijke claim van verlaagde behandelnoodzaak bleef geen statistisch significant effect over.

Wat blijft of terugkeert

Depressie, angst, dissociatie en suïcidaliteit komen na transitie in een aanzienlijk deel van de gevallen terug — vaak nadat de eerste euforie van fysieke verandering is uitgewerkt. De Zweedse Dhejne-cohort (PLOS ONE, 2011) vond na geslachtsaanpassing een gecorrigeerde hazard ratio van 19,1 voor overlijden door suïcide ten opzichte van gematchte controles uit de algemene bevolking; deze studie wordt zelden integraal weergegeven door affirmatieve voorlichting.

Comorbiditeit

Jongeren met genderdysforie hebben vaak comorbide diagnoses: autisme (een meta-analyse vond een prevalentie van 11 procent (bron)), eetstoornissen, depressieve stoornissen, complex trauma, ADHD. Wanneer transitie de centrale interventie wordt, blijven deze diagnoses onbehandeld. Levine, Abbruzzese en Mason (Journal of Sex & Marital Therapy, 2022) hebben dit specifiek bekritiseerd: het affirmatieve model verlaat de gangbare psychiatrische trapsgewijze diagnostiek.

Identiteitsverwarring na fysieke verandering

Wanneer fysieke veranderingen permanent worden maar de innerlijke ervaring niet verandert zoals verwacht, ontstaat een nieuwe vorm van dysforie. Detransitioneerders beschrijven een "voelen dat ik nu nog steeds niet de juiste persoon ben" — soms acuut, soms na jaren. Spijt en schaamte vermengen zich met blijvende lichaamsklachten.

Wat in NL niet wordt gevolgd

Volgens de Gezondheidsraad zijn de effecten op de lange termijn onvoldoende onderzocht en is het aantal mensen met spijt niet goed vast te stellen (bron). Behandelaars in de Engelse volwassenenzorg vertelden de Cass Review dat er vijf tot tien jaar verstrijkt voordat iemand detransitioneert, zodat de follow-up in studies te kort is (bron).

Verwijzingen

Zie ook depressie blijft, dissociatie en casus comorbiditeit genegeerd. Externe bron: Dhejne et al., PLOS ONE 2011.

Een psychische ervaring na transitie?

Neem contact op